Türkiye Virajı Döndü Analiz
Helen Czerski LONDON’S GLOBAL UNIVERSTY

Karadeniz’de Doğalgaz Bulundu

Türkiye Virajı Döndü

                      Doğu Akdeniz’deki enerji kaynakları üzerindeki rekabet kızışırken güzel haber Karadeniz’den geldi. 29 Mayıs’ta İstanbul’dan demir alan Fatih sondaj gemisinin Sakarya gaz sahasında yaptığı çalışmalarda önemli miktarda bir rezerv keşfettiğini 21 Ağustos’ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan duyurdu.

Erdoğan’ın açıklamasına göre Fatih sondaj gemisi 320 milyar metreküp doğalgaz keşfetti. Bugüne kadar Türkiye’nin keşfettiği miktar 3,3 milyar metreküptü. Küçük bir hesapla Fatih sondaj gemisinin keşfettiği rezervin bunun yüz katı olduğu ortaya çıkıyor. Bu keşfi Türkiye’nin tamamen kendi imkanlarıyla ve kendine ait deniz alanında gerçekleştirdiğini, dolayısıyla hukuki veya siyasi açıdan üzerinde herhangi bir tartışmanın söz konusu olmadığını not etmekte fayda var.

Türkiye’nin enerji tablosuna bakıldığında, bu keşfin birçok açıdan önemli olduğu ortaya çıkıyor. Türkiye enerji açısından dışa bağımlı bir ülke. Ortalama yüzde 70 civarında olan enerji bağımlılığında yüzde 90-95 ile en yüksek oran doğalgaza ait. Enerji fiyatlarının düşük seviyelerde seyrettiği dönemlerde bile Türkiye’nin yıllık enerji gideri ortalama 40-50 milyar doları bulabiliyor.

Doğalgaz ithalatının bu maliyet tablosu içindeki yeri ise yüzde 25 civarında. Hem maliyetleri hem de söz konusu bağımlılığı azaltmak için Türkiye son yıllarda önemli adımlar attı. Kömür, hidroelektrik, petrol, yenilenebilir enerji, nükleer enerji santrallerin inşası gibi alternatifleri devreye sokarak enerji kaynaklarında çeşitliliği artırma yoluna gitti. Ayrıca en fazla ithal edilen doğalgazda ise son yıllarda Azerbaycan ve ABD’den ithalatı artırarak tedarikçi kaynağını çeşitlendirmiş oldu.

Böylece hem kendi lehine bir finansal rekabet ortamı oluşturdu hem de jeopolitik mücadelede karşı karşıya olduğu Rusya, İran ve ABD’yi dengelemiş oldu. Türkiye’nin mecbur kaldığı uzun dönemli anlaşmaların yenilenme tarihinin yaklaştığı bir dönemde bu rezervin keşfedilmesi, tam da bu denge oyununda Türkiye’nin elinin daha fazla güçlenmesi anlamına geliyor.

Bu tablo, Karadeniz’de keşfedilen doğalgaz rezervinin yalnızca ekonomik boyutuyla değil, stratejik açıdan da epey önemli ve dolayısıyla Türkiye’nin önümüzdeki yıllarda uluslararası siyasette alacağı konum açısından da tarihi bir dönüm noktası olduğuna işaret ediyor.

Ekonomik açıdan bakıldığında, keşfedilen 320 milyar metreküp doğalgaz rezervinin değeri yaklaşık 65 milyar dolar ve son on yıllık ortalama tüketim miktarı açısından değerlendirildiğinde ise tek başına bu rezerv Türkiye’ye sekiz yıl yetecek miktarda.

Bu miktar bile, 2023’te kullanıma girmesiyle birlikte, tüketicilerin ödeme miktarında yaşanacak azalmanın yanında, önümüzdeki beş yıl içinde cari açığın azalması ve ekonomik göstergelerin iyileşmesi anlamına geliyor.

Ayrıca sürekli ekonomik operasyonlara maruz kalan bir ülke olan Türkiye’nin ekonomik kırılganlığını da bir ölçüde gidereceğini ifade etmek gerekiyor. Ancak hem Cumhurbaşkanı Erdoğan hem de Enerji Bakanı Fatih Dönmez bu rezervin bir başlangıç olduğunu ve aynı bölgede yeni rezervlerin keşfedileceğini açıkladı. Bu senaryoda, Türkiye’nin enerji piyasalarında belirleyici bir aktör ve ihracatçı bir konuma gelmesi oldukça gerçekçi bir beklenti oluşturuyor.

Bu Yazara Ait Diğer Makaleler