“RUSYA SAĞLAM BİR DOST İSTİYOR” Analiz
Andrei KOKOSHIN Lomonosov Moscow State University

Moskova-Ankara Hattı

“RUSYA SAĞLAM BİR DOST İSTİYOR”

Kritik bir askeri deneme var. Rusya 11 Eylül 2018’den başlayarak yaklaşık bir hafta süreyle Vostok 2018 Planlı Tatbikatı’nı gerçekleştirecek. Zapad ve Vostok tatbikatları serisi, Rus askeri yeteneklerinin belirli bir plan çerçevesinde sergilendiği ve test edildiği en önemli savunma ‘vitrinlerini’ teşkil ediyor.

Açık-kaynaklı veriler, yaklaşık 36 bin kara harp platformu ile bin kadar uçağın tatbikata katılacağını; Merkez ve Doğu askeri bölgelerinin, Hava İndirme Birlikleri’nin, Kuzey ve Pasifik donanmalarının faaliyette aktif rol alacağını ortaya koyuyor.

Çin askeri birliklerinin yaklaşık 3 bin 200 personel, 30 döner-kanatlı unsur ve 900 kadar kara harp platformu ile tatbikata katılacak olması büyük önem arz ediyor. Sovyetler Birliği döneminde genel bir çatışmanın eşiğine kadar gelen iki silahlı kuvvetlerin bugün birlikte Vostok Tatbikatı gerçekleştirecek olması hem ABD’ye bir mesaj niteliği taşıyor hem de Moskova ile Pekin arasındaki askeri stratejik işbirliğinin geldiği aşamayı gösteriyor.

Mesela Rusya Federasyonu Silahlı Kuvvetleri ise tam tersine, 1990’lı yıllarda Çeçenistan, 2008 Gürcistan, 2014’ten bu yana Ukrayna ve 2015’ten beri de Suriye tecrübeleri ile hemen her yeni silah sistemini hibrit harp sahalarında denemiş, pilotları gerçek harp koşullarında uçuş saatleri kazanmış, askeri personeli Kafkasya’dan Doğu Akdeniz’e birçok bölgede savaşarak terfi etmiş bir profil çiziyor. Dolayısıyla, Çin askeri elitinin Ruslardan öğrenecekleri çok şey var.

Moğolistan coğrafyası Rus-Çin askeri stratejik dengesinin önemli bir parçası olageldi. Çok seyrek nüfus yoğunluğuna sahip bu geniş ülke, Rusya ile Çin arasında doğal bir tampon oluşturdu ve Çin tehdidine karşı Sovyet koruması altında bulundu.

Dikkat çekici bağlantılardan biri olan Çin-Moğolistan ilişkilerinin Soğuk Savaş’ın ardından tedricen normalleşmesi ve iyileşmesi sonrasında ise şimdi farklı bir durum var. Açıkçası, Vostok 2018 Tatbikatı’nın ortaya koyduğu yeni askeri denge, Japonya (ve hatta Avustralya) başta olmak üzere, dünyanın bu bölgesinde Batı müttefiki birçok aktör için düşündürücü olabilir.

Zapad gibi Batı Askeri Bölgesi’ni esas alan bir tatbikat olmasa da, Vostok 2018’de Moskova’nın sergileyeceği askeri yetenekler, NATO İttifakı tarafından da yakından izleniyor olacak. Ayrıca, Vostok 2018’e iştirak edecek olan Hava İndirme Birlikleri’nin, herhangi bir askeri bölgeye ve stratejik komutanlığa bağlı kalmaksızın, esnek bir planlama ile hemen her operasyonda ve coğrafyada görev alabileceği de unutulmamalı.

Moskova’nın çok güvendiği Rus Hava İndirme Birlikleri’nin, Batı’daki aynı ismi taşıyan askeri formasyonlardan çok farklı yeteneklere sahip olduğunun da altını çizelim. Zira, söz konusu birlikler, hava indirme görevlerinin çok ötesinde, Rus acil müdahale gücünü teşkil etmekte ve uzun bir süredir ciddi modernizasyon projelerinden yararlanmakta.

Rusya Federasyonu’nun daha önceki bazı tatbikatlarında nükleer harp senaryoları üzerinde çalışıldığı biliniyor. Vostok 2018’de de böyle bir senaryonun ya da türevlerinin olması (örneğin çift-yetenekli sistemlerin yoğun ve nükleer görevlere uygun biçimde kullanılması) dikkatle izlenmesi gereken bir emare olacak.

Bu tatbikatlar elbette bir işaret. Suriye’de hali hazırda dolaylı da olsa savaşta olan Rusya, sürekli zinde kalmak istiyor. Tek derdi de bu değil elbette. Ayrıca sağlam dostlar arıyor Moskova.

Hatırlayın… 2008 Gürcistan müdahalesinde yaşanan aksaklıklardan sonra (anılan harekatta birçok Rus personel dost ateşi sonucu hayatını kaybetmişti), müşterek kabiliyetlerin geliştirilmesi Rus askeri stratejistleri açısından bir öncelik haline gelmişti.

İhtimal olsun olmasın, Harbe hazırlık seviyesini yüksek tutmak ve siyasi mesaj vermek açısından gerek planlı gerekse sürpriz tatbikatlar, Rus askeri-siyasi elitinin sıklıkla başvurduğu bir yöntem. Ancak, Baltık ülkeleri ve NATO’nun doğu kanadına gözdağı vermeyi de hedefleyen Zapad 2017’den farklı olarak, Vostok 2018 Çin Halk Cumhuriyeti’ne karşı caydırıcılığı tahkim etmek üzerine değil, aksine, Pekin’i bir askeri ittifaka cesaretlendirmek üzere kurgulanmış görünüyor.

Ama asıl sıkı dostu, tarih boyunca çok savaşa girdiği Türkler olacak Rusya’nın. Özellikle Erdoğan’a yönelik olumlu tavır, diplomasi masasında da gösterecek kendisini.

Bu Yazara Ait Diğer Makaleler