Putin’in Planları Üzerine… Analiz
Andre SAPIR Free Universty Of Brussels

Rusya Hedeflerinden Vazgeçer Mi?

Putin’in Planları Üzerine…

Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra Orta ve Doğu Avrupa’daki gelişmeler ve neoliberal küresel düzenin Moskova üzerindeki etkilerinin değerlendirmesi, bugünkü Rus stratejilerine ışık tutmaktadır.

Rusya’nın dış politikasında Yugoslavya’nın dağılma süreci, NATO’nun Bosna ve Kosova savaşlarında oynadığı rol ve NATO’nun ve Avrupa Birliği’nin (AB) genişleme çabaları, Ruslar açısından karşı çıkılması gereken önemli adımlar olarak değerlendirilir.

1997’deki Asya ekonomik krizi, bunun Rusya’ya etkileri, 1998 Rus ekonomik krizi ve Çeçenistan Savaşı tecrübeleri, Rus karar vericilerin bugün attığı adımların temelini oluşturuyor.

1998’deki ekonomik krizden epey etkilenen Rusya özgüvenini yitirdi. Çocuklarını yurt dışına evlatlık veren aileler, ucuz işgücü olarak ülke dışında çalışmak zorunda kalanlar ağır psikolojik ve sosyolojik sonuçlar doğurdu. Bu yılların etkisi Rus karar alıcılar üzerinde bugün hâlâ psikolojik bir faktör olarak duruyor.

Rusya bu krizden büyük ölçüde petrol fiyatlarının 1999-2000 yıllarında artmasıyla çıkabilmişti. Bu nedenle, sonraki yıllarda petrol ve doğal gaz ticaretinin devamlılığı, arzın sürdürülmesi, piyasaların korunması ve fiyat üzerinde etkin olmak Rus ekonomisinin, dolayısıyla da Rus ulusal stratejisinin ve dış politikasının temel bir unsuru oldu.

Rusya doğalgazı bir silah olarak da kullanmaktan çekinmedi. Ancak 2005-2006 yıllarında Ukrayna’ya uygulanan ambargo Avrupa’yı soğukta bırakınca, Rusya’nın ne kadar güvenilir bir tedarikçi olduğu sorusu da gündeme geldi.

Avrupalı ülkeler kendilerini Rusya’ya bağımlılıktan kurtaracak bir “Avrupa’nın enerji güvenliği” meselesini değerlendirmeye başlarken Rusya da piyasasını ve etkinliğini koruyacak adımlara girişti. Bu noktada Moskova için Orta Doğu coğrafyasında etkin olmak daha da önem kazandı.

Rusya Orta Doğu’da varlığını giderek güçlendirmeye, askeri ve siyasi kapasitesini artırmaya çalışmaktadır. Afganistan, Pakistan, Suudi Arabistan ve İsrail gibi ülkelerle de farklı angajmanlar içinde olan Rusya, bölgede nüfuzunu artırma arayışında. Vazgeçme bence sözkonusu değil yani.

Bu Yazara Ait Diğer Makaleler