Prens Selman’dan Rahatsızlar! Analiz
Denise LUCY KALİFORNİYA DOMİNİK ÜNİVERSİTESİ

Petrol Yatağında Aile Kavgası:

Prens Selman’dan Rahatsızlar!

Kimilerine göre zorba, kimilerine göre kukla… Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın hasta olan kral babasının gölgesinde ve Abu Dabi Veliahdı bin Zayid ile koordineli şekilde dokuduğu iç ve dış politikalar, Suudi Arabistan müesses nizamının tepesindeki isimlerde büyük rahatsızlıklar oluşturuyor.

Babası Selman bin Abdülaziz’in Ocak 2015 yılında kral olmasıyla birlikte büyük bir halkla ilişkiler kampanyasıyla yıldızı parlatılan Muhammed bin Selman (MBS), veliaht prens olduğu 21 Haziran 2017’den bu yana aldığı kararlar ve attığı adımlarla gündemden hiç düşmüyor. Henüz 35 yaşına basmamış tecrübesiz genç veliahdın kendi şahsi ihtirasları için aldığı hayati kararlar ve izlediği yanlış politikalar ülkenin müesses nizamını rahatsız ediyor.

Mesela krallık yolunda en büyük rakibi gördüğü amcası Prens Ahmed bin Abdülaziz, önceki veliaht ve amca oğulları Muhammed bin Nayif ve Nevaf bin Nayif başta olmak üzere yirmiyi aşkın prensi “büyük ihanet” suçlamasıyla tutuklatması, Kuzey Kore’nin ne yapacağı öngörülemeyen lideri Kim Jong’un idamlarla dolu kirli sicilini anımsattı.

Çok eski değil 1960’lı yıllarda Kral Faysal da kardeşi Suud bin Abdülaziz’e darbe yapmıştı fakat Kral Suud’un ülkeyi yönetme becerisinden yoksun olduğu gerekçesiyle aile bireylerinin çoğunluğu bu darbeyi desteklemişti. Oysa MBS’nin önemli ve riskli bu stratejik adımı için aile içinde benzer bir desteği aldığını söylemek zor. Tabii ki oğlunun önünü açan Kral Selman’ın da destek ve onayı göz ardı edilemez; ne var ki Selman’ın kötüleşen sağlık durumu nedeniyle verdiği onayın da pek sağlıklı olduğu söylenemez.

Yine yakın akraba olarak Amcasını ve amca oğullarını sürpriz bir şekilde tutuklatmasının MBS’yi daha da yalnızlaştıracağı kesin olmakla birlikte, burada en büyük zararı şimdiye kadar iktidar geçişlerini aile içinde hep oybirliğiyle alan hâkim Suudi nizamının göreceği de bir gerçek.

Kraliyetle yönetilen ülkede demokrasiden söz etmek mümkün olmasa da iktidardaki ailenin tüm yetkileri ve gücü kralda toplanmıyor. Ancak öyle görülüyor ki MBS bu geleneği dinamitleyerek tüm yetkileri ve gücü kendisinde toplama çabası içinde.

Selman’ın belki de ABD’nin emriyle petrol üretiminin düşürülmesi fikrine sıcak bakmayan Rusya’nın ekonomisini vurmak için aldığı petrol üretimini arttırma kararının, Suudi Arabistan ekonomisini zora sokması muhtemel.

30 dolar olan petrolün fiyatını daha da aşağı çekmesiyle birlikte ülkede ciddi bir kemer sıkma politikasına gidilecek ve bütçe harcamaları daha da düşecek. Petrol fiyatları 70 dolarken hazırlanan yıllık bütçe, 50 milyar dolar açık vermişti.

Yani bütçe daha fazla açık verecek, vergiler artacak, yeni zamlar gelecek, özel sektör zayıflayacak, 2030 vizyonu kapsamındaki bazı projelerin durmasıyla birlikte işsizlik oranı da artacak.

Sonuç itibarıyla Suudi Arabistan genç bir veliahtın şahsi ihtiraslarına, tüm yetkileri ve gücü kendisinde toplama çabasına bırakılmayacak kadar büyük bir devlet. Ülke resmi ve dini anlamda kuruluş değerleriyle çelişen büyük bir dönüşümden geçiyor.

Son tutuklamalar Prens Selman’ın henüz iktidarın dizginlerini eline alamadığının ve zora başvurduğunun göstergesi.

Bu Yazara Ait Diğer Makaleler