HDP BARAJI NASIL AŞTI? Analiz
Barbara SCHUMANN Sweden University

HDP BARAJI NASIL AŞTI?

Takvimler 7 Haziran 2015’i gösterdiğinde özellikle Kürtleri temsil ettiğini savunan HDP de ilk kez parti olarak girdiği seçimlerden barajı aşarak çıkmıştı. Bu sonuçlar HDP’nin, sadece Kürtlerin değil Sosyalist hatta CHP gibi Sosyal Demokrat eğilimli kişilerin de oyunu aldığını gösteriyordu.

Aradan yıllar geçti, PKK terörünün tırmanması sonrasında sabrı taşan devletin vurduğu ‘Demir Yumruk’ terör örgütünün ensesinde patladı. HDP’nin lider kadrosu ‘Teröre destek verdiği’ suçlamasıyla hapse atıldı. HDP’nin imajı sarsıldı, itibarı azaldı. “Bundan sonraki ilk seçimlerde baraj altında kalır” dendi. Fakat…

Yapılan anketlerin sonucunda 24 Haziran Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili Genel Seçimi‘nde baraj altında kalacağı belirtilen HDP‘nin aldığı yüzde 11,7’lik oyla barajı geçtiği görüldü. Peki nasıl? O oy oranının büyük bölümü CHP seçmeninden geldi.

24 Haziran seçimlerine göre HDP, 11,7’lik oy oranı ile 67 milletvekili çıkardı.

Seçimin ardından HDP’nin baraj altında kalacağı kaygısıyla büyük kısmı CHP’den geldiği görülen oylar çok konuşuldu.

CHP’nin 24 Haziran milletvekili seçiminde aldığı oy yüzde 22,64 olurken, parti 1 Kasım 2015 seçimlerinde 11 milyon 900 bin 875 seçmenin oyunu alarak yüzde 25,56 oya ulaşmıştı. CHP’nin bu seçimlerdeki oy kaybı yaklaşık 3 puan gerçekleşti.

HDP, kendi seçmeninin yoğun olduğu illerde oy verenler arasında çok büyük değişiklik olmasa da özellikle büyük kentlerde başta CHP olmak üzere muhalefetten ciddi oranda oy aldı.

Bazı analistler tarafından, verilen bu oylar “emanet oy” olarak adlandırılsa da HDP, CHP seçmeninin oylarıyla barajı aştı.

İstanbul’dan yaklaşık yüzde 12,7 oy alan HDP, 12 milletvekili çıkardı. Buna karşılık HDP’nin cumhurbaşkanı adayı Selahattin Demirtaş, İstanbul’dan yüzde 7,23 oy aldı.

 

 

CHP’nin kalesi olarak adlandırılan İzmir’de de HDP oyları kayda değer biçimde artış gösterdi. 7 Haziran seçimlerinde İzmir’de yüzde 10, 1 Kasım’da yüzde 8 oy alan HDP, bu seçimlerde yüzde 11,5 ile 2 milletvekili çıkardı. HDP’nin cumhurbaşkanı adayı Demirtaş’ın bu ilde aldığı oy ise yüzde 6’da kalırken Muharrem İnce ise yüzde 54 oy aldı.

HDP, 1 Kasım seçimlerinde yüzde 4 oy aldığı başkentte, oy oranını 2 puan artırarak yüzde 6’ya çıkardı. Selahattin Demirtaş Ankara’da yüzde 2,6 oy alırken, İnce’nin bu kentteki oyu ise yüzde 36,23 oldu.

Yine uzun yıllardır CHP için önemli oy potansiyeli bulunan Hatay’da 1 Kasım seçimlerinde yüzde 6 oy alan HDP bu kez oylarını yüzde 11’e çıkardı. Demirtaş burada yüzde 2,31 oy alırken, İnce’nin oyu ise yüzde 42 oldu.

1 Kasım’da bu kentte yüzde 36 oy oranına ulaşan CHP’nin bu seçimde Hatay’dan aldığı oy yüzde 30,58’de kaldı.

HDP yine CHP’nin güçlü olduğu Adana, Manisa ve Aydın’da oylarını yüzde 2, Mersin ve Ardahan’da yüzde 1 artırdı.

Bu oranlara göre, CHP seçmeni ve muhalefetin önemli bir kısmı, HDP’nin baraj altında kalıp AK Parti’nin Meclis’te çoğunluğu sağlamaması için HDP’ye oy verdi ancak cumhurbaşkanlığı seçiminde ise Muharrem İnce’yi tercih etti.

 

 

Selahattin Demirtaş’ın seçimlerde aldığı yüzde 8,4 oy göz önüne alındığında, yüzde 3,3’lük ciddi bir oran Demirtaş’ı seçmediği halde HDP’ye barajı geçsin diye oy verdi.

Şimdi HDP TBMM’de… Peki HDP, CHP’den aldığı ‘emanet oylar’, kaybettiği prestij ve kendisine ‘öcü’ gibi bakan bir milletvekili çogunluğuyla bu yeni dönemde neler yapabilecek? Bekleyip, göreceğiz…

Bu Yazara Ait Diğer Makaleler