Çoklu Baro Sistemi Analiz
Işıl Eren ALİOĞLU

Yeni Dönem Başladı

Çoklu Baro Sistemi

11.07.2020 kabul tarihli, 7249 Sayılı “Avukatlık Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile, avukatlık mevzuatında değişiklik yapılarak; avukat sayısı 5.000’den fazla olan illerde faaliyet gösteren avukatlardan asgari 2.000 avukatın imzasıyla birden fazla baro  kurulabilmesi, yasal bir hak ve düzenleme olarak yürürlüğe girmiştir.

Yapılan bu yasal değişiklik üzerine avukatlar yeni Baro kuruluşları için harekete geçmişler; öncelikle İstanbul ilk adımı atmış, ardından Ankara’da da avukatlar yeni Baro kuruluşu çalışmalarına başlamışlardır.

İlk olarak İstanbul’da 2.000’in üzerinde imza ile başvuru dilekçelerini toplayan dört kişilik kurucular kurulu, 25 Eylül 2020 itibariyle Türkiye Barolar Birliği’ne fiilen ve belgeleriyle birlikte başvurarak kuruluş resmi işlemlerini başlatmışlardır.

Peki bundan sonraki süreç nasıl işleyecek ?

Yasa gereği; TBB’nin kurucu üyelere yetki vermesiyle en geç 6 ay içinde Kuruluş Genel Kurulu yapılacak ve yeni baronun organları seçimle belirlenecektir. Kuruluş Genel Kurulu’nun yapıldığının TBB’ye bildirimi ile yeni Baro kuruluşu tamamlanmış olacaktır.

Yeni kurulan baronun Türkiye Barolar Birliği’nde temsili süreci nasıl işleyecek ?

Yine Yasa gereği; Yeni kurulan Baronun TBB’de temsili, seçimli ilk olağan genel kurulunu yapması ile mümkün olacaktır.

Yeni Baroların Kuruluş Genel Kurulu için en fazla 6 aylık bir süre tanınmışken, Seçimli İlk Olağan Genel Kurul için tüm barolar için geçerli olan Avukatlık Kanunu’nun 82. Maddesine atıfta bulunulmuştur. Yani; sonu çift sayı olan yıllarda iki yılda bir Ekim ayının ilk haftasında yapılacak olan seçimli ilk olağan genel kurulu ile Baronun başkan ve kurulları ile birlikte TBB delegeleri de seçilmiş olacaktır.

Her Baro, baro başkanı dahil 4 delegeyle ve 5.000 üyesi olan barolar bakımından ayrıca her 5.000 üye için ilave bir delegeyle Türkiye Barolar Birliği’nde temsil edilecektir.

                Yeni Kurulan Baroların İsimleri Nasıl Belirlenecek ?

Birden Fazla Baro Kurulabilmesine imkan veren yasal değişiklik sonrası, bazı kişiler tarafından Türk Patent ve Marka Kurumu’na yeni baroların marka tescili için başvurular yapıldığı görülmüştür.

“Adalet ve Devlet Barosu”, “Hak ve Adalet Barosu” gibi isimler yanında “Halk Barosu”, “Yörük Barosu”, “Akdeniz Barosu”,”Adalya Barosu”, “Attalia Barosu” gibi ilginç isimler bunlara örnek olarak gösterilebilir. Ancak; bu isimlerin yeni barolar için kullanımı hukuken mümkün değildir. Şöyle ki; yeni baroların nasıl isimlendirileceği bizzat yasal hükümle belirlenmiştir.

Yasa’nın 15. Maddesi son cümlesine göre;

“Aynı ilde yeni bir baronun kurulması hâlinde Türkiye Barolar Birliği, tüzel kişilik kazanma tarihini esas almak ve birden başlamak suretiyle baroları o ilin adıyla numaralandırır.”

Yani; örneğin İstanbul’da yeni baronun kuruluşunu tamamlayıp tüzel kişilik kazanmasıyla birlikte TBB tarafından ilk kurulan mevcut baroya İstanbul 1 no’lu Baro, yeni kurulan ilk baroya da İstanbul 2 no’lu Baro ismi verilecektir.

Bu itibarla; baro tüzel tüzel kişisi olmayan kişiler tarafından, yasal olarak kullanımı mümkün olmayan baro isimleri için yapılan marka tescil başvurularının da kamu düzeni gerekçesiyle reddedilmesi gerekeceği malumdur.

Kanunda Avukatlık Mevzuatına İlişkin Başka Ne Gibi Değişiklikler Var ?

2012 yılına kadar Avukatlık Meslek Kuralları gereği avukatların duruşmalara “başları açık” olarak girmesi zorunlu bulunmaktaydı. TBB meslek kurallarının 20. Maddesinde yer alan “başları açık” ibaresinin yürütülmesinin durdurulmasına Danıştay 8. Dairesi tarafından 05.11.2012 tarihinde karar verilmiş ve yargılama sonunda da ilgili ibare tamamen iptal edilmişti.

11.07.2020 tarihli Kanun’un “Avukatların Resmi Kılık ve Kıyafeti” başlıklı 49. Maddesi ile,  avukatların mahkemelere TBB tarafından şekli belirlenen cübbeyle çıkmak zorunda olmasının dışında, avukatlara staj dönemi de dahil olmak üzere, Baro ve Birliğin iş ve işlemleri ile mesleğin icrası kapsamında kılık ve kıyafetle ilgili herhangi bir yasal zorunluluk getirilemeyeceği de yasal düzenleme altına alınarak 2012 yılında meslek kuralındaki “başları açık” ibaresini iptal eden mahkeme kararı yanında, yasal hükümle avukatlara görev yaparken cübbe giyme zorunluluğu dışında kılık kıyafetle ilgili herhangi bir zorunluluk getirilemeyeceği de yasal güvence altına alınmıştır.

Türkiye’de TBB’ye çoklu baro kurma girişiminde bulunan ilk ve halen tek il olan İstanbul için 26 Eylül 2020 tarihinde yetki belgesi düzenlenerek kurucular kuruluna teslim edilmiştir. Bu yetkiye istinaden yapılacak olan Kuruluş Genel Kurulu’nun TBB’ye bildirimi ile İstanbul’da 2 no’lu Baro tüzel kişilik kazanmış olacaktır.

Avukatlık hem serbest bir meslek olması, hem de verilen hizmetin kamu hizmeti olarak değerlendirilmesi nedeniyle meslekler arasında farklı bir konumdadır. Yargının kurucu unsurlarından olan ve bağımsız savunmayı serbestçe temsil eden; hukuki bilgi ve birikimini adalet hizmetine ve kişilerin yararlanmasına tahsis eden avukatlar, Avukatlık Yasası’na göre faaliyet yürütürler. Kamu avukatları hariç avukatların bulundukları ilde Baroya kayıtlı olarak çalışması zorunlu iken; yapılan yasal değişikliğin ardından yeni baroların kurulması ile avukatlar bulundukları ilde birden fazla baronun olması halinde tercih ettikleri baroyu seçerek kayıt olabilecek ve istedikleri baroda faaliyet gösterme özgürlüğüne sahip olacaklardır.

Bu Yazara Ait Diğer Makaleler