Çin ve ABD Yeni Tangoda Analiz
Machiko KANETAKE United Nations University

Küresel Savaşta Son Durum:

Çin ve ABD Yeni Tangoda

ABD yönetimi uzun bir süredir Çin’in ABD’nin güvenliğine, refahına ve hatta demokrasisine tehdit olduğunu düşünüyor. Hatta mevcut kutuplaşmış Amerikan siyaseti Çin karşıtlığı konusunda ortak bir tutum göstermeye başladı. Örneğin Demokratlar bile Senato’ya Çin’i “dijital otoriterlik” ile itham eden ve küresel gözetleme amacına sahip “yeni büyük birader” olarak betimleyen raporlar sunuyor.

Çin tehdidi teorisi öyle bir noktaya gelmiş durumdaki ABD’li bazı politikacılar artık “Thucydides Tuzağı” varsayımını kabullenmiş durumda. Ancak Çin’in Houston’da bulunan konsolosluğunun kapatılması ve ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun Çin Komünist Partisi’ne (ÇKP) yüklenen ithamlarla dolu konuşması rekabet oranı yüksek daha karmaşık bir döneme girildiğini gösteriyor.

Pompeo konuşmak için Çin’le ilişkileri normalleştirme yolunda tarihi ve önemli adımlar atan ABD eski Başkanı Richard Nixon’un Başkanlık Kütüphanesini seçerken Çin’e yönelik uzun zamandır devam eden katılım ve teşvik yaklaşımının sona erdirilmesi gerektiğini savunuyor. Çin’i değiştirmek için “küresel ve yeni bir ittifak” çağrısında bulunan Pompeo, ABD’de artan seçim kaygılarını da hesaba katarsak Çin’e karşı yoğun ve rekabeti keskinleştiren bir retoriği tercih etmiş görünüyor.

Çin’in özgür ve demokratik bir ülkeye dönüşeceğini düşünen ABD’li liderlerin teorilerinin doğru çıkmadığına işaret eden Pompeo’ya göre ABD’nin, ekonomisini ve yaşam tarzını koruyan bir stratejiye acilen ihtiyacı var. Ayrıca özgür dünyanın yeni tiranlık şeklinde nitelendirdiği Çin’i değiştirmesi gerektiğini aksi takdirde Çin’in onları değiştireceğini vurguluyor.

Pompeo konuşmasında komünist Çin’i değiştirmenin tek yolunun Çinli liderlerin söylediklerine göre değil, nasıl davrandıklarına göre hareket etmek olduğunu belirtiyor. Pompeo, Çin ve SSCB arasında farklılıklar olduğunu kabul ederken Sovyetler Birliği’nin aksine, Çin’in küresel ekonomiye derinlemesine entegre olduğunu kabul ediyor fakat ekliyor: “Pekin bize bizden daha fazla bağımlı.” Pompeo’nun konuşmasında Çin’e yönelik çabaların “çevreleme” ile ilgili olmadığının altını çizmesi önemli. Pompeo, daha karmaşık ve yeni bir meydan okumayla karşı karşıya olduklarını söylerken SSCB’nin aksine Çin’in ABD sınırları içerisinde olduğunu vurguluyor. Bu savaş daha çok su kaldırır, bizden söylemesi.

Bu Yazara Ait Diğer Makaleler