“Ciddi Darbeler Vuruldu” Analiz
Helen Czerski LONDON’S GLOBAL UNIVERSTY

Covid-19 Ve Enerji Piyasası

“Ciddi Darbeler Vuruldu”

Salgınının pandemiye dönüşmesiyle ulaşımın ve sanayinin durma noktasına gelmesi dünya petrol fiyatlarını hızlı bir şekilde düşürdü.

Petrol talebinin düşmesine karşın petrol arzının pandemi öncesi seviyelerde devam etmesi bu düşüşün en önemli nedeni olarak gösteriliyor. Ülkelerin petrol depolama kapasitelerinin de dolma noktasına gelmiş olması tarihinde ilk kez Amerikan Batı Teksas tipi petrolün fiyatını negatif seviyeye indirdi.

Petrol satıcıları ellerindeki petrolü alıcılara vermek için üstüne para ödemek zorunda kaldılar. Enerji piyasalarının olağan akışına aykırı olan bu durum Kovid-19 salgınının enerji sektöründeki talebi ne denli düşürdüğünü göstermesi açısından önemli bir işaret.

Örneğin Petrol talebinin üçte bir oranında azaldığı görülen enerji piyasalarının durumu pandeminin daha fazla yayılma olasılığı nedeniyle hâlâ belirsizliğini koruyor. Pandemi öncesi günlük yaklaşık 100 milyon varil üretilen ve tüketilen petrolün talep yönündeki ciddi düşüşü karşısında OPEC ve Rusya’nın günlük yaklaşık 10 milyon varillik tarihi kesinti kararı petrol fiyatlarının daha fazla düşmesini engelleyemedi.

Kovid-19 salgınının en ağır şekilde hissedildiği ABD, dünyanın en fazla petrol üreten ülkesi konumunda. Kaya gazı (shale gas) ve petrol üretiminin hızla arttığı ülke 67 yıl sonra 2019 yılında petrol ihraç eden ülke haline gelmişti.

Günlük 10 milyon varilin üzerinde kaya petrolü üretme kapasitesine sahip olan ABD’deki enerji piyasaları ayakta kalmak için petrol fiyatlarının ortalama 50 dolar seviyesinde olmasına ihtiyaç duyuyor. Fiyatların bu şekilde dibi görmesi ABD’de meydana gelen kaya gazı ve petrol devriminin ateşini söndüreceği şeklinde yorumlanıyor.

2008 mâli krizinde gelirlerinin büyük bir bölümünü petrolden elde eden ülkeler finansal problemler yaşamaya başlamıştı. Şu anda Kovid-19 pandemisinin enerji sektörü ve ekonomiler üzerinde 2008 krizinden çok daha fazla tahribat yapacağı tahmin ediliyor.

Petrol fiyatlarının 100 dolar gibi eski şaşalı günlerine geri dönmesinin artık çok uzak bir ihtimal olarak görülmesi ekonomileri enerji ihracatına bağlı ülkeler için kara günlerin habercisi niteliğinde. Bu ekonomilerin ayakta kalmaları için mecburi olarak tasarrufa yönelmeleri ya da ekonomilerini ayakta tutabilmek için daha fazla borç bulmak zorunda kalacakları öngörülüyor.

2020 yılı için nerji üreticisi ve tüketicisi için öngörülebilir bir enerji piyasasında fiyatların makul, enerjinin ise her zaman erişilebilir bir konumda olması beklenir. Fiyatların düşük seyretmesi üretici tarafından yapılacak yatırımların azalması anlamına gelir. Bu mevcut durum daha sonraki süreçte üretimin düşmesine neden olacak, böylece piyasalarda yeterli miktarda petrol bulunamayacak.

Böylece petrol fiyatlarının çok hızlı yükseleceği bir sürece girilecek olması tüketici adına oldukça kaygı verici. Enerji fiyatlarının yüksek olması durumundaysa maliyetler artacağından bu durum üretim faaliyetlerinin düşmesine neden olacak. Enerji güvenliği açısından hem tüketici hem de üretici için makul fiyatların oluşması son derece önemli. Herkes hazırlığını buna göre yapıyor.

Bu Yazara Ait Diğer Makaleler