Brüksel Bilerek mi Geç Kalıyor? Analiz
Alpaslan DÜVEN TÜRK-İNGİLİZ GAZETECİLER BİRLİĞİ BAŞKANI

AB İRAN AMBARGOSUNDA SESSİZ

Brüksel Bilerek mi Geç Kalıyor?

        Hemen hemen her konuda tetikte olan, kulağı delik, tez canlı bir birliktir Avrupa Birliği. Ama aynı birlik, kritik bir konuda adım atmamakta ısrar ediyor. ABD’nin İran’la yaptığı nükleer anlaşmadan tek taraflı olarak çekilmesinin ardından Tahran yönetimine yönelik devreye soktuğu ikinci aşama yaptırımlara karşı Avrupa Birliği’nden somut bir adım gelmemesi dikkati çekiyor.

Öfkeli ABD’nin ikinci aşama yaptırımlarının devreye gireceğinin açıklamasının ardından, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian, İngiltere Dışişleri Bakanı Jeremy Hunt, Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas ve söz konusu üç ülkenin savunma bakanları ortak bir açıklama yaparak yaptırımlardan “derin üzüntü” duyduğunu duyurdu.

Geçmişi hatırladığımızda AB’nin, ilk yaptırım paketinin açıklanmasının ardından “ABD yaptırımlarını bertaraf etmeyi öngören özel ticari mekanizma kurulacağını ve böylelikle de Avrupalı ekonomik aktörlerin yaptırımların etkisinden korunacağını” duyurduğunu görüyoruz.

Bu bir bekle gör politikası ise hedeflenen nedir?

Mesla ABD’nin yaptırım açıklamasının ardından, dünya çapında bankalar arasında elektronik fon transferi sağlayan SWIFT, yaptırımlara uyacağını ve bazı İran bankalarının sisteme erişimini askıya aldığını duyurdu. Avrupalı ekonomik aktörlerin İran’la ticaretini doğrudan etkileyen bu adıma karşı da AB’nin tepkisi zayıf kaldı.

Örneğin AB Komisyonu Sözcüsü Maja Kocijancic, “SWIFT’in bu kararı uluslararası finansal sistemin bütünlüğü açısından kopukluk ortaya koyuyor ve bunu üzücü buluyoruz.” dedi.

AB yetkilileri zamanlama konusunda ise hiçbir bilgi vermeyerek somut bir takvim ortaya koymuyor. Bu üye ülkeler için bir tehlike değil mi?

 

Yine bu konu çerçevesinde AB’nin ABD yaptırımlarına karşı “güçlü ve hızlı” adım atamaması, İran’ın nükleer anlaşmadan çekilme riskini de beraberinde getiriyor.

Öte yandan AB’nin yaptırımların açıklanmasının üzerinden yaklaşık 6 ay geçmiş olmasına rağmen halen kuramadığı mekanizmanın, kurulsa dahi ABD’yle ticaret yürüten büyük ölçekli firmalar yerine küçük ve orta ölçekli firmalara fayda sağlayacağı değerlendiriliyor.

Tüm dünyanın gözü önünde ABD Başkanı Donald Trump’ın, “İran’la ticaret yapan şirketler, ABD’yle ticaret yapamayacak” tehdidi karşısında, AB’nin şirketlerini İran piyasasında tutmak için hızlı bir şekilde kurmayı taahhüt ettiği özel ticari mekanizmayı işlevsel hale getirmesi büyük önem taşıyor.

Brüksel’deki bu derin sessizlik beni değil ama Avrupalıları korkutuyor. ABD ile İran’la Ticaret arasında kalan bir AB her zamankinden daha çok eziliyor.

Bu Yazara Ait Diğer Makaleler