Birleşik Arap Emirlikleri Ne Aldı? Analiz
Barbara SCHUMANN Sweden University

İsrail İle Araplar Barışacak Mı?

Birleşik Arap Emirlikleri Ne Aldı?

1970’lerin sonunda başlayan bu örüntü son 10 yıllık zaman diliminde daha fazla görünür hale geldi. Diğer bir deyişle, birçok Arap devleti İsrail’i tehdit olarak görmeyi bıraktı ve bölgede İsrail’in “tanınma savaşını” kazandığını kabul etmiş oldu. Dolayısıyla İsrail artık birçok Arap rejimi tarafından siyonist karakterli kolonyalist mirasın bir parçası olarak görülmüyor. Bu durum İsrail’le ilişkilerini normalleştirmek isteyen birçok aktörün işini kolaylaştırıyor.

Çin, Rusya, ABD ve Avrupa Birliği (AB) gibi küresel aktörlerin İsrail’e yönelik “koşulsuz desteği” de İsrail’i güçlendirdi ve İsrail’le diplomatik ilişkiler kurmak isteyen aktörlerin elini rahatlattı.

Bu minvalde Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) İsrail’le normalleşme yolunda önemli adımlar atan ülkelerin başında geliyor. BAE’nin bu tavrı, İsrail’i siyonist bir oluşum, işgalci bir aktör olarak gören Arap halklarının iradesiyle tamamen zıt yönde. BAE siyonist Arapları medya önüne sürerek Arap halklarının İsrail’i kabullenmeyişinin önüne geçmek istiyor. BAE’nin İsrail’e yönelik ilgi ve alakası, küresel aktörlerin desteğiyle daha da kurumsallaşıp normalleşiyor.

Bu çerçevede ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’le BAE’nin ilişkilerini “tamamen normalleştirmeleri” için bir anlaşma imzaladıklarını duyurdu. Gelinen noktada iki ülke arasındaki örtülü işbirliğinin belli unsurlar etrafında şekillendiği ve yerel, bölgesel ve küresel güç dengesine bağlı olarak yoğunlaştığı söylenebilir.

2010 sonrasında Arap devrimleriyle şekillenen bölgesel jeopolitik, BAE ile İsrail’i bir araya getirdi. Siyasal İslamî unsurların iktidardan uzaklaştırılması sürecinde işbirliği yapan iki aktörün arasındaki yakınlaşma son yıllarda daha fazla yoğunlaştı. Dolayısıyla iki aktör arasında son dönemde işbirliğinin yoğunlaştığı ve bu işbirliği alanlarının pratiğe yansıdığı görülüyor. Bu anlamda 2015’te İsrailli üst düzey bir diplomat ve 2018’de iki İsrailli bakan BAE’yi ziyaret etti.

Devam eden süreçte, üst düzey yetkililerden karşılıklı şekilde gelen olumlu birçok ifadeye tanıklık edildi. BAE ve İsrailli yetkililer Ekim 2019’da İran karşıtı deniz koalisyonu kurma amacıyla Donald Trump yönetimi sponsorluğunda Bahreyn’de düzenlenen konferansa katıldı. İki ülke arasındaki yakınlaşma yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla mücadele bağlamında da yoğunlaştırıldı. Bu çerçevede iki ülkede faaliyet gösteren firmalar virüse karşı işbirliği için mutabakat zaptı imzaladı.

Pandemiyle mücadele bağlamında BAE İsrail’e örtülü tıbbî yardım sağladı. Öyle ki BAE Filistinlilerin kullanması için iki uçak tıbbi yardımı İsrail’e gönderdi. Ramallah yönetimi BAE’nin İsrail’le yakınlaşma amacıyla gönderdiği bu yardımların Filistin’e gönderilmediğini söyledi. Nitekim BAE’nin asıl amacı Filistinlilere yardım olsaydı, bu yardımı İsrail üzerinden değil Ürdün üzerinden Batı Şeria’ya gönderirdi.

BAE tıbbî yardımları İsrail’in Ben Gurion havalimanına göndererek iki ülke arasındaki yakınlaşmayı bir nevi dışa vuruyor. Öte yandan, iki ülke savunma sanayinde de yakın bir işbirliği içinde. BAE’nin İsrailli savunma şirketlerinden insansız hava uçağı dahil olmak üzere birçok askeri teçhizat temin ettiği iddia edildi ve bu yöndeki işbirliği alanları çeşitlenerek devam ediyor.

Bu Yazara Ait Diğer Makaleler