Avrupa’dan Ayasofya’ya Baktık Analiz
Alpaslan DÜVEN TÜRK-İNGİLİZ GAZETECİLER BİRLİĞİ BAŞKANI

Alpaslan Düven Yazdı:

Avrupa’dan Ayasofya’ya Baktık

İstanbul’un fethinin önemli bir sembolü ve Türkiye’nin egemenliğinin göstergelerinden biri olan Ayasofya’nın cami olarak ibadete açılma kararı, hiç şüphesiz Müslüman coğrafyalarında genel olarak büyük bir sevinçle karşılandı.

Ayasofya kararının açıklanmasından sonra dünyanın farklı ülkelerindeki Müslümanlar Ayasofya’da namaz kılmak için Türkiye’ye akın ettiler. Bu meyanda, kararı “devam eden son Haçlı Seferinin İstanbul’da yenilgiye uğratılması” şeklinde okuyanlar da oldu. Her halükârda, verilen tepkilere bakıldığında, Ayasofya’nın bir mâbed/cami olmasının ötesinde, esasen önemli bir “sembol” olduğu da bir kez daha anlaşılmış oldu.

Ayasofya, ilk etapta Ortodoks Hristiyanlar için bir manastır olarak inşa edildiği için bu inanca sahip kişiler için de kutsal olarak kabul ediliyor. Bu vesileyle Yunanistan ve Rusya en sert tepkiyi gösterenler arasında yer alıyor. Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis, kararın sadece iki ülke ilişkilerini değil, Türkiye’nin AB sürecini de etkileyeceğini söylerken, Rus Ortodoks Kilisesi de kararı “esefle karşıladıklarını” açıkladı.

Özellikle Avrupalı devletler kararın ardından Türkiye üzerinde bir baskı kurabileceği kamuoyunda iddia edildi. AB Dışişleri Bakanları’nın toplantısında Ayasofya’nın müze statüsünden çıkartılarak camiye dönüştürülmesi kararına kınama geldi. Ancak Batı dünyasının Türkiye’ye yaptırım uygulamasının ‘çok zor’ zira Avrupa artık ‘yekpare’ değil…Avrupa”nın meseleye ‘Türkiye’yi kaybetme’ noktasında baktığını belirten uzmanlar, Avrupa’nın şu an Türkiye’yi kaybetme lüksü olmadığını, Batı ve yükselen doğu arasındaki rekabet içerisinde Türkiye’nin belirleyici bir durumunun söz konusu olduğunu ifade ediyorlar.

Avrupa’nın bir takım tepkiler ortaya koyabileceğini ancak bu tepkilerin hiçbir şekilde Türkiye’yi tamamen kaybetmeye yönelik tepkiler olarak görülemeyeceğini vurgulayan uzmanlar, bunu göze alabilecek bir Batı’nın da söz konusu olmadığını kaydediyor.

Türkiye’nin Avrupa Birliği’nin güvenliği hususunda nemli bir merkezde olması hasebiyle böyle bir yaptırım kararı; Avrupa’nın güvenliği tehlikeye sokar.  Düzensiz göçmenler/mülteciler başta olmak üzere bir çok konuda Avrupa Birliği’nin kafası rahat ise ya da büyük güvenlik sorunları yaşamıyorsa bu bölgede Türkiye’nin varlığı ve Avrupa Birliği ve Türkiye arasındaki ilişkilerin devamlılığından kaynaklanıyor.

Bu ortadan kaldırdığı anda Avrupa açısından ucu açık kocaman belirsiz bir güvenlik sorunun oluşacağı ve bunu şu an Avrupa Birliği’nin karşılamasının da mümkün olmadığı ortada… Ayasofya, 1985 yılından bu yana UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor. UNESCO da, Dünya Kültür Mirası listesinde yer alan Ayasofya’nın statüsünün bir sonraki toplantısında gözden geçirileceğini açıklamıştı.

Bu Yazara Ait Diğer Makaleler